جلسة پنجم،

- گفتیم که در سورة احزاب آمده است که کار مانند جاهلیت اولی' نکنید، از این‌جا معلوم می‌شود که یک جاهلیت مدرنی در برابر جاهلیت کهن قابل طرح و پیش‌بینی است. عده‌ای در میان مسلمانان زندگی می‌کردند که مرض سیاسی داشتند و منتظر بودند تا اسلام از بین برود و دوباره مشرکان بازگردند، این‌ها همان منافقان بودند. خداوند به رسول اکرم (ص) فرمود: «فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٌ يُسَارِعُونَ فِيهِمْ يَقُولُونَ نَخْشَىٰ أَن تُصِيبَنَا دَائِرَةٌ فَعَسَى اللَّهُ أَن يَأْتِيَ بِالْفَتْحِ أَوْ أَمْرٍ مِّنْ عِندِهِ» (مائده / 52). قرآن را هم از این جهت کتاب شفا گفته‌اند («وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ» اسراء / 82) که این بیماری‌ها را معرفی می‌کند و راه درمان آن‌ها را هم ارائه می‌دهد.

- برخی هم بودند که هنگام عزیمت پیامبر (ص) یا مسلمانان به میدان جهاد، گمان می‌کردند که ایشان زنده باز نخواهند گشت و نظام جاهلی دوباره حاکم می‌شود، «بَلْ ظَنَنتُمْ أَن لَّن يَنقَلِبَ الرَّسُولُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَىٰ أَهْلِيهِمْ أَبَدًا» (فتح / 12). آن‌ها اول با سقیفه، دست قرآن و عترت را بستند و بعد بود که طناب بر گردن امام علی (ع) گذاردند. به‌همین دلایل بود که حضرت به مالک اشتر نوشتند که آزاد کردن دین مقدم بر آزاد کردن سرزمین‌هاست، مردم ابتدا باید دین را درست بشناسند، باید بدانند که انسان، «حیوان ناطق» نیست بلکه «حیّ متألّه» است.

- سالار شهیدان هم براساس همین شواهد، خطر بازگشت جاهلیت را کاملاً حس کرده بود. مادامی که معاویه بر سر کار بود، این جاهلیت مستور بود اما با روی کار آمدن یزید، مشهور شد، آن‌گاه سخنان رسمی امام شروع شد که فرمود: «و على الاسلامِ السلام اذ قد بُليت الامة براعٍ مثل يزيد».

- گاهی هست که در جامعه عقیده و اخلاق مردم محفوظ است اما سیئاتی هم در جامعه رایج است. در چنین محیطی کارهای فکری و فرهنگی و تبلیغی سودمند است، اما گاهی هست که حادثة شومی خود را نشان می‌دهد که در این حال دیگر چاره‌ای جز انقلاب نیست. گذشته از این، ابی عبدالله کاری کرد که تا قیامت باقی بماند، این کاری نیست که با تدریس و تبلیغ انجام شود، خون می‌خواهد آن هم نه خون هرکسی، خون امامانه و مظلومانه می‌خواهد. ایشان درسی برای تمام مردم باقی گذاشت، فرمود اگر مسلمانید بگویید «نسأل الله منازل الشهداء» و اگر هم غیرمسلمان بگویید «هیهات من الذّلة».

* فایل این جلسه را می‌توانید با حجم 7 مگابیت از این‌جا بگیرید.