جلسة نهم،

- در تاریخ یک حسین بن علی دیگر هم قیام کرد و در واقعة فَخ به شهادت رسید اما اثر چندانی از او و قیامش در تاریخ باقی نمانده است. اما حسین بن علی (ع) اجازه نداد تا خونش در تاریخ دفن شود بلکه آن را در فرهنگ مردم جاری کرد. این‌که در برخی از مقاتل آمده است که امام حسین (ع)، خونی که از گلوی علی اصغر می‌آمد را می‌گرفت و تمامش را به آسمان پاشید و قطره‌ای بر زمین نریخت، کنایه از آن است که ما خونمان را سپهری کردیم.

- در قرآن آمده است که بعضی از انبیا بر بعضی دیگرشان برتری دارند، «وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلَىٰ بَعْضٍ» (إسراء / 55)؛ البته تمام آن‌ها در حدّ مورد نیاز برای رسالت یکسان هستند اما وقتی از آن مرز بگذریم، برخی فاضل هستند و برخی افضل. قرآن این مطلب را ادامه می‌دهد تا آن‌که می‌گوید ابراهیم (ع) به‌تنهایی یک امت بود، «إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتًا لِّلَّهِ» (نحل / 120). در میان پیامبران، بت‌شکن یکی بود، در میان ائمه هم حکومت‌شکن یگانه است. اگر خداوند انبیا را از ذریة ابراهیم (ع) قرار داد به شکرانة بت‌شکنی اوست، و اگر خداوند، ائمه (ع) را از ذریة امام حسین (ع) قرار داد به شکرانة ظلم‌ستیزی و حکومت‌شکنی آن حضرت است.

- قبل از اسلام، علم بود اما تضارب آرا نبود، اما اسلام که آمد دستور داد تا برای کسب علم به دورترین سرزمین‌ها بروید و آن‌گونه که حضرت علی (ع) می‌فرمایند: «إضرِبُوا بَعضَ الرَّأيِ ببَعضٍ یَتَولَّدُ مِنهُ الصَّوابُ» تضارب و تناکح آرا کنید تا فناوری و علم تولید شود. اما این جریان اسلامی را دفن کردند، تا آن‌که پس از کربلا بود که جریان امام باقر (ع) و امام صادق (ع) پیش آمد. نهضتی علمی که ما در ابتدای آن، وارکننده افکار از راه ترجمه بودیم اما پس از تضارب آرا، کسانی مانند فارابی و رازی و بوعلی سینا از دل آن برآمدند.

- عده‌ای بر آن‌اند که مال اصل است، عده‌ای بر آن‌اند که عقل و فطرت اصل است. آنها که مال‌پرست و مال‌دوست هستند مثل فراعنه مصر استدلالشان این بود «أ لَیْسَ لی مُلْکُ مِصْرَ» (زخرف / 51) یعنی جیب من پر از مال است. موسای کلیم گفت اشتباه می‌کنی حرف اول را جَیْب می‌زند نه جیب. جَیْب یعنی دل. خدا فرمود موسی «اُسْلُکْ یَدَکَ فی جَیْبِکَ تَخْرُجْ بَیْضاءَ» (قصص / 32) ببین دل، عقل، و فطرت چه می‌گوید. آن روز بین جیب فارسی و جَیْب عربی جنگ بود، در عصر حسین بن علی (ع) بین جَیْب حسین و جیب یزید جنگ بود.

- به قول مولوی: «مستی بیاید قی کند مستی زمین را طی کند / آن می مجو این می بجو کو جام غم کو جام جم». یک مستی است که در اثر بدمستی بالا می‌آورد، قی می‌کند، اما یکی که مست معارف است طی‌الارض دارد. آن بیچاره که اهل جیب است قی می‌کند، این خوشوقت که اهل جَیْب است طی‌الارض دارد. جام جهان‌نما این‌جاست، دنبال چه می‌گردی؟ حسین بن علی (ع) جام جهان‌نما آورده، عاشورا جام جهان‌نما آورده است.


مگر به کربلا کفن به غیر بوریا نبود / مگر حسین فاطمه عزیز مصطفی نبود

 

* فایل این جلسه را می‌توانید با حجم 7 مگابیت از این‌جا بگیرید.